Informacje, Kultura

Co roku w tym samym miejscu pojawiają się żonkile. Oświęcim pamięta o Wielkiej Synagodze i getcie warszawskim

Estimated reading time: 4 minuty

Co roku w połowie kwietnia w miejscu dawnej Wielkiej Synagogi w Oświęcimiu pojawiają się żonkile. 19 kwietnia mija 83. rocznica powstania w getcie warszawskim. Ktoś pamięta.

Foto: oshpitzin.pl

Żonkile przy Berka Joselewicza w Oświęcimiu. Ktoś pamięta o Wielkiej Synagodze i getcie warszawskim

Co roku w połowie kwietnia w oświęcimskim parku kieszonkowym przy ul. Berka Joselewicza pojawiają się żonkile. Ktoś je sadzi. Ktoś pamięta.

To miejsce nie jest przypadkowe. Przed wojną stała tu Wielka Synagoga — serce żydowskiego Oświęcimia, centrum modlitwy i życia społecznego kilkutysięcznej społeczności, która przez wieki współtworzyła to miasto. Niemcy wysadzili synagogę w 1939 roku. Dziś zostało po niej to, co zostało — skrawek zieleni, kilka kroków od ruchliwej ulicy.

Żonkile to symbol wybrany nieprzypadkowo. W 1993 roku, w pięćdziesiątą rocznicę powstania w getcie warszawskim, Marek Edelman — jeden z ostatnich żyjących dowódców Żydowskiej Organizacji Bojowej — poprosił, by przysyłano mu co roku żółte kwiaty. Nie mowy, nie pomniki. Kwiaty. Od tamtej pory żonkil stał się znakiem rozpoznawczym dnia pamięci o powstaniu — i o ludziach, którzy 19 kwietnia 1943 roku podjęli walkę bez złudzeń co do jej wyniku.

Powstanie trwało prawie miesiąc. Kilkuset słabo uzbrojonych bojowników stawiało opór ponad dwóm tysiącom żołnierzy SS, Wehrmachtu i formacji pomocniczych. Niemcy palili dom po domu, blok po bloku. Gdy 8 maja odkryli bunkier przy Miłej 18, gdzie znajdował się sztab ŻOB z Mordechajem Anielewiczem na czele, większość żołnierzy wybrała samobójstwo zamiast poddania się. Ostatnie grupy walczyły do 16 maja. Tego dnia generał SS Jürgen Stroop rozkazał wysadzić Wielką Synagogę na Tłomackiem — jako gest triumfu.

Nie był to triumf

Powstanie nie miało militarnej szansy na sukces i jego uczestnicy o tym wiedzieli. Walczyli, bo nie chcieli umierać biernie — bo, jak pisał ocalały Israel Gutman, był to „kamień rzucony przeciwko ideologii dzikiej, wyzbytej cech człowieczych”. Świat milczał. Alianci nie zareagowali. Szmul Zygielbojm, przedstawiciel rządu polskiego na uchodźstwie w Londynie, popełnił samobójstwo w proteście przeciwko tej obojętności, pisząc: „Nie mogę żyć, gdy resztki narodu żydowskiego w Polsce są likwidowane”.

Oświęcim ma z tą historią szczególny związek — i nie chodzi tylko o obóz. Przed wojną Żydzi stanowili tu połowę mieszkańców. Mieli swoje domy, sklepy, synagogi, cmentarz. Mieli swoje miasto. Wielka Synagoga przy Berka Joselewicza była jego centralnym punktem. Wysadzono ją w pierwszych tygodniach okupacji, zanim jeszcze ktokolwiek wymówił słowo „Auschwitz”.

Żonkile w parku kieszonkowym nie są wielkim gestem. Są małym, powtarzającym się każdego roku przypomnieniem. Że to miejsce coś znaczy. Że ktoś tu był. Że tamci ludzie — zarówno ci z Oświęcimia, jak i ci z warszawskiego getta — zasługują na coś więcej niż tabliczkę.

Wystarczy się zatrzymać na chwilę. Spojrzeć na kwiaty. Pamiętać.

19 kwietnia przypada 83. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Strona główna » Archiwum » Co roku w tym samym miejscu pojawiają się żonkile. Oświęcim pamięta o Wielkiej Synagodze i getcie warszawskim
Poprzedni artykułNastępny artykuł

20 komentarzy

  1. A bezrobocie w powiecie oświęcimskim w górę. #WróciłTuskWróciłoBezrobocie

  2. Batyr, ile jeszcze žonkili posadzisz? Menora będzie w UM obowiązkowa, słyszałem.

  3. No to rezydent Nawrocki jest załamany Tusk go nie zaprosili na spotkanie z prezydentem Francji Macronem. Zatkało cacko jak tak mogli z nim postąpić. Ale jak leciał do USA na spotkanie z Trampkiem to też nikogo z rządu ze sobą nie wziął. Zemsta jest słodka.

  4. Wygląda na to, że mieszkańcy spontanicznie obsadzili żonkilami pół Oświęcimia.

  5. @Anonom 00.24
    To musisz usunąć cały układ okrągłostołowy. To wtedy źydzi z niemcami przejęli Polskę. Ku radości polaków.

  6. Ale Rząd Tuska twierdzi, że nie wchodzi. Że nie w Polsce.

    A oto fakty (oficjalny komunikat UE):

    🟡 Tylko Cypr, Grecja, Hiszpania i Włochy znajdują się pod presją migracyjną. Czyli tylko te cztery kraje NIE otrzymają imigrantów z Paktu Migracyjnego.

    🟡 Polska wraz z Austrią, Bułgarią, Chorwacją, Czechami i Estonią „borykają się ze znaczącą sytuacją migracyjną”. Czyli te kraje mogą się jedynie ubiegać o zmniejszenie lub zwolnienie swoich wkładów solidarnościowych.

    A TERAZ UWAGA‼️

    Rada UE nie używa słowa „zwolnienie” z wkładu solidarnościowego.

    Biurokraci UE używają angielskiego słowa „adjusted” – czyli „dostosowanie”.

    Czyli wkład solidarnościowy Polski będzie „dostosowany” do obecnej sytuacji migracyjnej Polski.

    Proszę także pamiętać – że to „dostosowanie” dotyczy tylko 2026 roku.

    Od 2027 roku – prawdopodobnie cała naprzód!

    CIEKAWOSTKA‼️

    Węgry i Słowacja mają oficjalny status „brak wkładu”.

    Czyli Węgrzy i Słowacy NIE będą brać udziału w tym solidarnościowym dzieleniem się migracyjnymi tragediami.

  7. Choć nie popieram Policjanta, to akurat jeśli chodzi o żydowskie powiązania, ma chłop rację. Czas wypierdolić pejsatych zewsząd!!!

  8. W zeszłym roku Iran został dotknięty najcięższą suszą od ostatnich 50 lat, która wywołała głód i gwałtowny wzrost cen żywności. Idealny grunt do siania niezadowolenia wśród ludzi i wzniecania buntów organizowanych przez CIA i Mossad.

    Ale na początku marca irańskie rakiety zniszczyły wszystkie RADARY baz USA w Zatoce. Natychmiast powróciły deszcze, tak obfite, że teraz tamy naturalnie przelewają się przez brzegi…

    To tylko zbieg okoliczności, czy amerykańskie radary służyły do operacji HAARP i czy wojna USA przeciwko Iranowi była też wojną klimatyczną ⁉️

  9. Zdjęcie przedstawia izraelskiego żołnierza rozbijającego młotem posąg Jezusa Chrystusa, który znajdował się w południowym Libanie, w pobliżu granicy obu krajów.

    Zdarzenie wywołało w mediach społecznościowych ogromne oburzenie.

    Izraelscy urzędnicy potwierdzili autentyczność materiału i zapowiedzieli dochodzenie w sprawie.

    x.com/warnewspl1/status/2046120625568153889?s=46

  10. Nie rozumiem. Paramount Skydance, własciciel Tvn naleźy do rodziny Ellisonów.

  11. @Policjant
    Sakiewicz zrobił to kilka lat temu, nie w innych czasach. Ślad tego ujawnił moderator na portalu NB.

  12. Z ofiar powstali oprawcy. Nigdy więcej wojny. Któraś nacja tego przesłania nie zrozumiała. Zobaczcie sobie co izraelski żołnierz zrobił w Libanie. 2000 lat minęło i nic się nie zmieniło w mentalności ludu.

  13. @ Policjant
    żydowskie google dostarcza kasy z reklam. Każdy, kto się wyłamie jest zagłodzony. Próbował kiedyś Sakiewicz i zrezygnował. Od razu postawiono go go pionu.

  14. Wspomnicie moje słowa oszołomy ubóstwiające Żydów jak ” naród wybrany ” rozpęta III wojnę światową bo na to się zanosi o wasze dzieci pójdą na front

  15. Krew na nas i na dzieci nasze. Cytat z Ewangelii z okazji wydania Jezusa na śmierć przez żydów.

  16. „Ścieżka sprawiedliwego człowieka jest otoczona ze wszystkich stron nieprawościami samolubnych i tyranią złych ludzi. Błogosławiony, kto w imię miłości bliźniego i dobrej woli prowadzi słabych przez dolinę ciemności, bo on jest prawdziwie stróżem brata swego i tym, który odnajduje zagubione dzieci. I dokonam na nich z przeogromną zemstą i wściekłym gniewem na tych, którzy próbują zatruć i zniszczyć moich braci. I poznasz, że Ja jestem Pan, gdy wywrę na tobie moją pomstę!”
    Księga Ezechiela 25:17

  17. Skrajnie faszystowski ten policjant. Ten komentarz powinien zostać zgłoszony do służb.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Send this to a friend