Estimated reading time: 5 minut
Co ósmy mieszkaniec Oświęcimia wyjechał i nie wrócił! Powiat oświęcimski w czołówce wyludniających się regionów Polski. Kraków wysysa młodych. Dane szokują!
Powiat oświęcimski wyludnia się w tempie alarmującym. Dane są bezlitosne.
Polska kurczy się. Nie metaforycznie – dosłownie. Nowy raport demograficzny obejmujący lata 2009–2024 pokazuje, że setki polskich miast traci mieszkańców w tempie, które nie ma precedensu w powojennej historii kraju. Powiatu oświęcimskiego ten dramat dotyka w sposób szczególnie wyrazisty – i nikt nie może już dłużej udawać, że to chwilowe wahnięcie statystyk.
Oświęcim: symbol polskiego wyludnienia
Oświęcim zajął 49. miejsce w ogólnopolskim rankingu miast powiatowych z największym ubytkiem ludności w latach 2009–2024, z wynikiem –12,06%. To oznacza, że spośród 267 sklasyfikowanych miast powiatowych, Oświęcim plasuje się w górnej piątej części listy – wśród tych, które tracą mieszkańców najszybciej w całym kraju.
Ponad jedna na osiem osób, które mieszkały tu w 2009 roku, już jej tu nie ma. Wyjechała za pracą, za studiami, za lepszym życiem – i nie wróciła. Rynek pracy w regionie nie zatrzymuje młodych, a miasto nie oferuje alternatywy dla migracji. Oświęcim ma potencjał turystyczny związany z Miejscem Pamięci Auschwitz, lecz w zakresie przyciągania i zatrzymywania mieszkańców pozostaje dramatycznie niekonkurencyjny wobec Krakowa oddalonego o zaledwie 65 kilometrów.
Małe miasta powiatu: krwawiące bez rozgłosu
Jeszcze dramatyczniej wygląda sytuacja w kategorii małych miast – gdzie żyje poza Oświęcimiem większość mieszkańców powiatu. Raport obejmuje setki takich ośrodków w całej Polsce. Choć Kęty, Brzeszcze, Chełmek i Zator nie trafiły do pierwszej setki najszybciej wyludniających się małych miast w Polsce, ich trajektoria demograficzna nie pozostawia złudzeń.
Kęty – historycznie jedno z prężniejszych miast subregionu – borykają się z odpływem młodych rodzin do Bielska-Białej i Krakowa. Brzeszcze, miasto zbudowane na węglu, weszły w epokę postindustrialną bez gotowego planu alternatywnego zatrudnienia. Gdy kopalnia traci znaczenie, traci je też miasto. Chełmek, niegdyś miasto obuwnicze, wciąż żyje cieniem dawnego przemysłu. Zator zaś, malowniczy i potencjalnie atrakcyjny turystycznie, nie przekuwa swojego potencjału w retencję mieszkańców.
Efekt metropolitalny: Kraków wysysa region
Jest jeden czynnik, który wyróżnia powiat oświęcimski na tle innych wyludniających się regionów Polski. Sąsiedztwo Krakowa – miasta, które w tym samym okresie notuje spektakularny wzrost demograficzny – to dla powiatu oświęcimskiego nie szansa, lecz główna przyczyna odpływu. Metropolia działa jak demograficzny odkurzacz: wciąga wykształconych, ambitnych, młodych. Zostawia starych, emerytów i tych, których nie stać na przeprowadzkę.
To zjawisko znane demografom jako „efekt cienia metropolitalnego”. Miasta w promieniu 50–80 km od dużych metropolii tracą najbardziej – bo są wystarczająco blisko, żeby wyjazd był łatwy, ale wystarczająco daleko, żeby pracownicy nie zawracali. Powiat oświęcimski wpadł w tę pułapkę strukturalną i nie ma z niej łatwego wyjścia.
Co mówią liczby, a czego nie mówią politycy
Raport „Zmiana liczby mieszkańców 2009–2024” jest dokumentem miażdżącym dla wszystkich szczebli samorządu. Przez piętnaście lat kolejne władze powiatowe i gminne ogłaszały strategie rozwoju, inwestycje w infrastrukturę i nowe miejsca pracy. Tymczasem liczba mieszkańców kurczyła się konsekwentnie, rok po roku.
Kamienna Góra na Dolnym Śląsku straciła –18,37% mieszkańców i zajmuje niechlubne pierwsze miejsce w kraju wśród miast powiatowych. Dla porównania Oświęcim ze swoim –12,06% może wydawać się w „lepszej” sytuacji. To jednak fałszywy komfort. W bezwzględnych liczbach utrata ponad jednej ósmej populacji w ciągu zaledwie 15 lat to katastrofa urbanistyczna, społeczna i gospodarcza.
Demograficzna spirala śmierci: co nas czeka?
Demografowie ostrzegają przed zjawiskiem „spirali demograficznej”: mniej mieszkańców oznacza mniej podatków dla samorządu, co prowadzi do ograniczenia usług publicznych – gorzej działające szkoły, przychodnie, komunikacja. To z kolei popycha kolejnych mieszkańców do wyjazdu. Spirala się nakręca.
Powiat oświęcimski stoi dziś u progu tej spirali. Jeśli trendy się utrzymają, za kolejne 15 lat możemy mówić o regionie z poważnie nadwyrężoną infrastrukturą społeczną, starzejącym się społeczeństwem bez odpowiedniej opieki i miastach, które będą musiały zarządzać kurczeniem się – zamiast rozwojem.
Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”
Pobierz ranking TUTAJ
@ rodzic i nadal głosują na niemiecką żydokomunę. LIDL ponad wszystko. Po prostu obrazuje to poziom głupoty.
Oświęcim wcale się nie wyludnia większość rodowity mieszkańców Oświęcimia wyprowadziło do ościennych .W Oświęcimiu jest deficyt z działkami budowlanymi dlatego ludzie wolą się wybudować poza Oświęcimiem w gminie .Były kiedyś pomysły połączenia Oświęcimia z gminą wówczas powstały obszar zamieszkały przez 60- 70 tyś. mieszkańców.
@tyle w temacie
A tam za solidarności. To się zaczęło już za Potopu Szwedzkiego ! Chwierut po prostu kontynuuje dzieło Karola Gustawa. Bo to europejski mąż stanu jest.
By była jasność, to Oświęcim się wyludnia nie od wczoraj czy przedwczoraj. Oświęcim się wyludnia od czasów restrukturyzacji ZCHO oraz zamknięcia Mleczarni, STW i innych przedsiębiorstw. To się zaczęło za czasów Solidarności.
Dla tego nie mają dzieci bo nie lubią żydów? A może dla tego że sie do tego nie nadają???
Poza brakiem jakichkolwiek perspektyw zawodowych mieli po prostu dość patrzenia jak z ich podatków buduje się kolejne muzea Romskie, żydowskie , centra Kościelne i sale pamięci dla żydowskich Mykw. Bo na to idą pieniądze w tym popapranym mieście.
Radni Plinta i Przewożnik również się dołożyli do tego spadku liczby mieszkańców . Bo na wzrost to każda rodzina musi mieć co najmniej trójkę dzieci. A oni co ??? Lepiej niech nie zaczynają takich tematów bo sami nieświęci…
@Renata Odpowiedź jest prosta. Oni nienawidzą Chwieruta. To tacy prawi ludzie i wzorowi chrześcijanie, zatroskani o Oświęcim.
Czyli mówisz Renato, że jest jeszcze potencjał do dalszego wyludnienia ? Boże, żeby tylko Chwierut tego nie przeczytał…
Jak łatwo policzyć ze wszystkich miast w Polsce których jest przeszlo 900 Oświęcim zajmuje 220 miejsce. Tytuł wskazuje że nasze miasto jest symbolem i liderem wyludnienia co jest oczywistym kłamstwem. Jak Ci ludzie którzy prowadzą ten portal muszą nienawidzić nasz Oświęcim. Wstyd!!!
Dobrze nie ma, nie ma też tragicznie, jak prześledzić dokładnie ten raport, nie ma tam miasta podobnego do miasta Oświęcim ( oddalonego od metropolii) które się nie wyludnia. Przynajmniej ja nie znalazłem.
Jesteśmy w środku stawki.
Trend ogólny, nie szczególny dla naszego miasta.
Zawsze mogłoby być lepiej
Lecz i gorzej też.
Liczyć się możemy chyba tylko jako ” sypialnia” dla większych miast naokoło.
Sądzisz, że za Chwierutem ktoś będzie płakał ? No dobra, może koledzy zadekowani w miejskich spółkach.
Aj waj Januszku pa pa i wypad z naszego miasta jak ci nie pasuje nikt za tobą nie będzie płakał.
@Anonim
Mnie się zdaje, że prościej będzie jak wyjedzie Chwierut. Jego córki widząc osiągnięcia tatusia już się zawinęły. Może niech do nich dołączy ? W ramach programu łączenia rodzin.
Najlepiej byłoby, gdyby wyjechali stąd ci niezadowoleni z życia w Oświęcimiu. Ujadają na wszystko, nic im się w Naszym Mieście nie podoba a nie chcą wyjechać… Dziwne.
Wybory 2010 i 2014. Cała platforma nawołuje do głosowania na nich na wszystkich poziomach. Bo jedna władza to dobrobyt i brak kłótni. Mało kto zwraca uwagę, że starosta Krawczyk nie kandyduje. W kuluarach mówi się, że młode wilczki go wykończyły.
Gdy w końcu Janusz the sekond obejmuje władzę wszyscy wstrzymują oddech. Kto jak nie on? Kolega premiera Tuska, kolega marszałka Sowy? Kolega wielu innych znamienitych ludzi? W końcu pojawia się tu na konferencji marszałek i komisarz. Macie ludzie 200 baniek na parę parków. Dziś wiemy, że tych pieniędzy nie było. Bo 15 lat później dalej budujemy te cuda. Cuda, które mają ładnie wyglądać w folderach, muszą być drogie, i są drogie w utrzymaniu.
Co bardziej światli pytają, ale jak to? Co z tymi postulatami z Oświęcim – Zmieńmy GO! ?? Gdzie rozwój miasta? Leci pierwszy foszek. Plinta wylatuje z oswiecimskie24, Polak zamyka Gońca. Młodzi z wyżu lat 80 zaś łapią wolność. Mogą pojechać gdzie bądź. I jadą. Zostają sieroty po Gierku. Których cieszy ze się coś robi, ale nie koniecznie z sensem. Basen? Nie jest już olimpijski. Został tylko dystans. Mieszkania? A na co to komu? Rynek, który żyje? Imprezy dla mieszkańców?
Wielu oświecimian wybudowało domy w gminie wiejskiej i kwestie demograficzne należy też rozważać w tym kontekście, a tu nie jest źle, jest w naszej Małej Ojczyźnie całkiem dobrze. Nie rozumiem czemu służą takie artukuły? Czy nie szkalowaniu Oświęcimia, o czym świadczą niektóre komentarze typu „nie polecam”. A ci, którzy piszą te paszkwile to nie utrzymują się czasem z publicznych pieniedzy zarobionych przez oświecimian? Czy niechęć do prezydenta miasta aż tak potafi zaślepić?
@serio? – W Bieruniu czy Brzeszcach to mogą pracować, ale za nasze pieniądze. Nie byłbym dumny z zatrudnienia w górnictwie, gdzie jedno miejsce pracy kosztuje polskiego podatnika ponad 100 000 zł. rocznie. I właśnie drobni przedsiębiorcy m.in. z Oświęcimia utrzymują tych z dumą dojeżdzających do pracy do Brzeszcz czy Bierunia. A wymienione miejscowości to niestety takie relikty czy skanseny PRL-u.
I jeszcze jedno: ZChO nie istnieje od czasów komuny. Aktualnie mamy w Oświęcimiu Synthos. Wydaje mi się, że problem polega na tym, że PiS tęskni do PRL.
Wyrywanie danych z kontekstu daje takie alarmistyczne artykuły. Miasto jest na minusie (-12), ale gmina na plusie (+9), co w wartościach względnych daje netto -3%. Oczywiście w liczbach bezwzględnych ten spadek jest, bo gdzież go nie ma. Czy to jest trend ogólnopolski (chodzi mi wspólną wartość gmin miejskich i wiejskich obwarzanków, tam, gdzie taka sytuacja występuje)? Trzeba by zbadać. Nie mam na to teraz czasu.
Ponadto jeśli zobaczymy do tabeli dowiemy się, że Oświęcim awansował w swojej kategorii w stosunku do ostatniego badania przesuniętego w perspektywie o 5 lat. Poprzednio był na 20 od końca, obecnie na 49 od końca. Oznacza to, że spadek wyhamował lub w stosunku do innych, podobnych miast, nie rozpędził się tak szybko.
Żeby było jasne, sytuacja nie wygląda dobrze, ale widać też, że spadek nie jest tak dramatyczny, aby pisać takie teksty. Oświęcim leży w dość specyficznym miejscu, na pograniczu województw, otoczony większymi aglomeracjami, więc to jasne, że będzie wysysany. Z drugiej strony może też z tego korzystać, ale to wymaga odważnych decyzji samorządowców, nie tylko miejskich, bo Oświęcim to nie jest samotna wyspa
@AAA
…. i dlatego do tego kulawego programu Tusk dosypał kasy. To ma sens…
Tak patrzę na tę mapkę i widać z niej, że w Małopolsce sytuacja demograficzna jeszcze nie jest najgorsza. Powiatów/Gmin z ujemnym przyrostem demograficznym w Małopolsce jest garstka. Ale Oświęcim się do tego elitarnego grona załapał. Chwierut to jednak wybitny mąż stanu.
To głównie zasługa Szydlowej i Morawieckiego dzięki ich 500+ i zlikwidowana in vitro w Polsce mamy teraz taki niż demograficzny. Myśleli ,że jak dadzą pincet plus to ludziska będą się rozmnażać ,ale efekt był odwrotny no cóż przecież to byli fachowcy od siedmiu boleści.
Moim rówieśnicy z Konara… mieszkają w Krakowie i Warszawie. Zarobki oscylują w granicach 15-20 miesięcznie (netto). Kilka osób w IT – tutaj widać 30-40.
Natomiast w KOS możesz zapisać się do partii politycznej i robić karierę naczelnika w starostwie.
Nie polecam zostawać w tym miejscu.
Polityka p. Janusza i KO/PO. Wystarczą parki, mykwa, muzea i drogą ciepła woda w kranie. Czas na pilną zmianę pokoleniowa! Czas na zmianę myślenia! Bo Oświęcim to nie Polanka czy Łęki!
Córki JCh już od dawna robią kariery poza Oświęcim.
A moja córka wyjechała do Wrocławia i cieszę się, że nie chce do oświęcimskiej bidy wracać 🙂
Polityka JCh to tylko ciepła woda w kranie. Byle dotrwać do emerytury, choć już nie od wczoraj wiadomo że pokochał władzę, więc będziemy oglądać go w sejmie za jakiś czas.
Brawo Janusz Chwierut ! Gdyby Chwierut był Pierwszym Sekretarzem KPCh to nie potrzebny byłby program jednego dziecka.
@serio
W Oświęcimiu już nawet w ZCHO mało kto chce pracować. Urwał się jak Filip z konopi ZCHO nie ma już chyba ze 20 lat a ciągle jesteś w tamtych czasach teraz to firma SYNTHOS.
Szybko sprawdzając: 8 z 10 moich znajomych pracuje poza Wielkim Oświęcimiem: Bielsko, Tychy, Katowice, Kraków, nawet w Bieruniu i Brzeszczach.
W Oświęcimiu nawet już w ZCHO mało kto chce pracować, głównie Polanka i Osiek tam znajduje chleb.
Jestem za tym żeby podatki płacić tam gdzie się zarabia. Może wtedy jak ubędzie kasy w budżecie miasta polityczne patałachy zaczną na miejscu tworzyć przestrzeń dla inwestorów. Przypomnijcie sobie ile firm chciało tutaj otwierać działalności ale zawsze znalazł się upośledzony radny, któremu to przeszkadzało. Mnie nie dziwi że ludzi ubywa.
Czyli program 500 plus rządu pani Szydło się nie udał.