Temat wywołał w ostatnich dniach prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce Roman Kwiatkowski. Teraz do bardzo kontrowersyjnego oświadczenia prezesa Kwiatkowskiego ustosunkuję się ja. Minęło 45 lat od zamieszek, a w przestrzeni publicznej nikt nie odważył się napisać całej prawdy. Pamiętam ten czas w Oświęcimiu. Pamięta ten okres wielu Oświęcimian. Wszystko wskazuje na to, że najwyższa pora zabrać głos i wreszcie sprostować kłamstwa.

Funkcjonuje i niestety powtarzane jest tylko jedno: źli Polacy dokonali pogromu na dobrych Romach. Kompletnie się z taką, być może dla kogoś bardzo wygodną, ale jednak kłamliwą narracją nie zgadzam. Pogrom kojarzy się jednoznacznie. To krwawy atak na bezbronnych ludzi. I już w tym miejscu musi być sprostowanie. To absolutnie nie był pogrom, co najwyżej zamieszki, w wyniku których nikt na szczęście nie zginął.
Dlatego wypisywanie w oświadczeniach, idących na cały świat, o relacjach świadków, którzy przeżyli pogrom, to nie tylko manipulacja. To kłamstwo w czystej postaci! Nikt wtedy na szczęście nie zginął. Nie można więc pisać o relacji tych, którzy przeżyli, a co najwyżej o tych, którzy byli świadkami tamtych wydarzeń.
Oczywiście, żeby była jasność, potępiam przemoc i akty chuligańskie w całej rozciągłości. Z całą stanowczością potępiam również to, co wydarzyło się w październiku 1981 roku. Z jednej strony to było dawno temu, 45 lat to dla wielu mieszkańców Oświęcimia czasy, których nie pamiętają, ale z drugiej strony – nie tak odległe, żeby opowiadać bajki.
Warto zapytać swoich rodziców lub dziadków jak to było w rzeczywistości. Warto sobie zadać pytanie, czy z powodu jednej bójki w barze mogło dojść do takiego aktu przemocy? Z całą pewnością nie! Napięcia, najdelikatniej mówiąc, trwały i narastały latami, a ta sytuacja zwyczajnie przelała czarę goryczy.
W tamtym czasie w Oświęcimiu mieszkało kilkadziesiąt rodzin cygańskich, wyłącznie na Starym Mieście. Ówczesne władze lokowały Cyganów (wtedy nikt nie używał określenia Romowie, Oni sami również) w zasadzie na kilku ulicach, między innymi na Berka Joselewicza, Stolarskiej czy Krasickiego. To na pewno nie sprzyjało jakiejkolwiek integracji z Polakami.
Patrząc szerzej, dobre relacje tworzą się w szkołach, zakładach pracy czy poprzez wspólne zainteresowania. Do takich głębszych relacji dochodziło niezwykle rzadko. Z kilku prostych powodów, o których trzeba otwarcie powiedzieć i przypomnieć. Młodzi Romowie unikali szkoły jak ognia, mimo że to był i jest obowiązek. Dorośli Romowie nie pracowali, więc i tam do dobrych stosunków koleżeńskich nie dochodziło. Mówiąc wprost – Oni sami się izolowali, chcąc żyć według swoich tradycji, przyzwyczajeń i upodobań. Dalsze pytania same się nasuwają. Nie chodzili do szkoły. Nie pracowali. To co robili i z czego żyli? Zostawiam te kwestie bez odpowiedzi. Starsi Oświęcimianie wiedzą, pamiętają, a młodzi, no cóż, pytajcie swoich rodziców czy dziadków.
Obecnie w Polsce żyje około 30 tysięcy obywateli pochodzenia romskiego. O ile mi wiadomo zdecydowana większość nie pracuje, czyli minęło tyle lat i niewiele się zmieniło. Jak do tego doliczymy około 90 tysięcy tychże obywateli, którzy uciekli z Ukrainy, to w sumie mamy około 120 tysięcy. Mając na względzie, że nie ma obowiązku meldunkowego, ta liczba może być większa. Wnioski wyciągnijcie sobie Drodzy Czytelnicy sami.
Oczywiście mam świadomość, że spadnie na mnie fala krytyki, że rzekomo jestem „nietolerancyjny”. Trudno. Taka jest moja opinia. Taka jest moja ocena. Takie jest moje zdanie w dyskusji wywołanej przez prezesa Romana Kwiatkowskiego.
Wiem na co się piszę. Siła wyższa. Cytując klasyka: „Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie”.
Waldemar Łoziński, radny powiatu oświęcimskiego
Źródło: Kurier Oświęcimski
