Już w kwietniu 2026 roku poseł Rafał Bochenek skierował do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego formalne zapytanie w sprawie budowy nowego ogrodzenia wokół terenu byłego obozu Auschwitz-Birkenau. Odpowiedź w imieniu ministerstwa podpisał sekretarz stanu Maciej Wróbel. Z dokumentu wynika m.in., że inwestycja ma kosztować blisko 7,7 mln zł, a jej podstawą są dwa pozwolenia na budowę — z 2016 i 2018 roku.
Sprawa budowy trzymetrowego ogrodzenia wzdłuż ulic Leśnej i Ofiar Faszyzmu w Brzezince od miesięcy budzi emocje wśród mieszkańców sołectwa graniczącego z terenem byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady. W swoim zapytaniu poselskim z 15 kwietnia 2026 roku Rafał Bochenek wskazywał, że pod internetową petycją sprzeciwiającą się planom Muzeum podpisało się wówczas ponad 700 osób, a mieszkańcy czuli się postawieni przed faktem dokonanym, bez konsultacji społecznych.
Co odpowiedziało ministerstwo
W piśmie podpisanym przez sekretarza stanu Macieja Wróbla Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego odniosło się punkt po punkcie do pytań posła.
Pozwolenia na budowę. Ministerstwo potwierdza, że Muzeum dysponuje prawomocnym pozwoleniem na budowę wydanym przez Starostwo Powiatowe nr 760/16 z 6 grudnia 2016 roku, a następnie pozwoleniem zamiennym nr 682/18 z 19 września 2018 roku. Według resortu oba pozwolenia są nadal aktualne. W ramach procedury informacje o projekcie miały otrzymać również: Wojewoda Małopolski, Wojewódzki Konserwator Zabytków, Wójt Gminy Oświęcim oraz samo MKiDN.
Cel inwestycji. Ministerstwo wpisuje budowę ogrodzenia w szerszą koncepcję bezpieczeństwa, którą Muzeum rozwija nieprzerwanie od 2010 roku. Dokumentację projektową opracowano w latach 2015–2016 dzięki dotacji celowej MKiDN. Resort przypomina, że Miejsce Pamięci odwiedza rocznie około dwóch milionów osób, a nadrzędnym celem inwestycji ma być ochrona zarówno materialnego dziedzictwa, jak i bezpieczeństwa osób przebywających na terenie historycznym.
Konsultacje. W odpowiedzi na pytania o konsultacje z mieszkańcami i z gminą ministerstwo wskazuje, że inwestycja prowadzona jest na działkach, do których Muzeum posiada tytuł prawny, a stronami postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na budowę byli inwestor oraz Wojewoda Małopolski. Resort podaje też, że inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez Wójta Gminy Oświęcim. Odpowiedź nie odnosi się wprost do pytania o konsultacje bezpośrednio z mieszkańcami sołectwa Brzezinka.
UNESCO. To jeden z bardziej zaskakujących fragmentów odpowiedzi. Ministerstwo przyznaje, że Wytyczne Operacyjne do realizacji Konwencji Światowego Dziedzictwa, które nakładają obowiązek sporządzania oceny oddziaływania inwestycji na dobro wpisane na Listę UNESCO, zaczęły obowiązywać dopiero od 2019 roku — a więc już po tym, jak Muzeum uzyskało pierwsze pozwolenie na budowę (2016) i zgłosiło projekt właściwym instytucjom. Resort zapewnia jednak, że w procesie projektowym dochowano „wszelkiej staranności” w trosce o ochronę wyjątkowej uniwersalnej wartości miejsca.
Oświetlenie i monitoring. Ministerstwo informuje, że na ogrodzeniu zewnętrznym nie będzie wykonywane dodatkowe oświetlenie. Jednocześnie zastrzega, że szczegóły rozwiązań technicznych związanych z systemem bezpieczeństwa — a więc m.in. kwestie monitoringu — nie są podawane do publicznej wiadomości „z oczywistych względów”.
Koszt i finansowanie. Zgodnie z odpowiedzią resortu inwestycja pn. „Budowa ogrodzenia oraz rozbudowa kanalizacji kablowej na terenie Auschwitz II w ramach Projektu Bezpieczeństwa Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau wraz z wycinką” ma kosztować 7 680 201,24 zł brutto. W momencie udzielania odpowiedzi trwało postępowanie przetargowe. Inwestycja ma być finansowana ze środków własnych Muzeum.
Stanowisko ministra. Ministerstwo zapewnia, że w pełni popiera zgodne z prawem działania Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa Miejscu Pamięci — obiektowi wpisanemu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Co z tego wynika dla mieszkańców Brzezinki
Odpowiedź ministerstwa z kwietnia potwierdza formalną podstawę prawną inwestycji — dwa pozwolenia na budowę, z 2016 i 2018 roku — ale nie rozwiewa wątpliwości, które od miesięcy podnoszą mieszkańcy sołectwa: nie ma w niej mowy o bezpośrednich konsultacjach z mieszkańcami ulic Leśnej i Ofiar Faszyzmu, nie podano też, jakie konkretnie rozwiązania techniczne (poza brakiem oświetlenia) obejmie system bezpieczeństwa. Kwota niemal 7,7 mln zł jest przy tym niemal dwukrotnie wyższa od wcześniej szacowanych 4 mln zł, o których mówiono w komunikatach dotyczących samego etapu ogrodzenia w Brzezince — co może wynikać z tego, że koszt podany przez ministerstwo obejmuje szerszy zakres prac, w tym rozbudowę kanalizacji kablowej i wycinkę drzew na terenie całego Auschwitz II.
Pełna treść zapytania posła Rafała Bochenka oraz odpowiedzi sekretarza stanu Macieja Wróbla dostępna jest na stronie Sejmu RP.
Zapytanie nr 3384
Oświęcim, 2.04.2026 r.
Szanowna Pani Minister,
Muzeum Auschwitz nie tak dawno poinformowało o planowanej budowie dodatkowego ogrodzenia terenu byłego obozu Birkenau, tłumacząc swoje plany względami bezpieczeństwa. Według przekazanych informacji inwestycja jest zaplanowana na lata 2026-2028. Tymczasem mieszkańcy Brzezinki, mieszkający przy ul. Leśnej i ul. Ofiar Faszyzmu, protestują przeciwko budowie dodatkowego ogrodzenia muzeum. W Internecie utworzono już nawet petycję, sprzeciwiającą się planom Muzeum Auschwitz. Pod petycją podpisało się ponad 700 osób, a to oznacza, że mieszkańcy nie akceptują planów Muzeum Auschwitz. Mieszkańcy Brzezinki są przede wszystkim oburzeni tym, że zostali postawieni przed faktem dokonanym – według nich nie odbyły się żadne konsultacje społeczne.
Mieszkańcy Brzezinki, żyjący w sąsiedztwie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau, stoją na stanowisku, że dla Muzeum Auschwitz powinni być partnerem w rozmowie, a nie jedynie odbiorcą gotowych, zaplanowanych poza nimi decyzji.
Na prośbę mieszkańców gminy Oświęcim proszę zatem Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy budowa dodatkowego ogrodzenia wokół Birkenau ma stosowne pozwolenie na budowę? Jeśli tak, to kiedy zostało ono wydane i czy jest ono nadal aktualne?
2. Jaki jest cel budowy dodatkowego, nowego ogrodzenia wokół terenu b. obozu Birkenau?
3. Czy inwestycja była konsultowana z mieszkańcami sołectwa Brzezinka? Jeśli tak, to w jaki sposób i z jakimi efektami? Jeśli nie, to dlaczego muzeum zaniechało takich działań?
4. Czy inwestycja była konsultowana z wójtem gminy Oświęcim bądź radnymi gminy Oświęcim? Jeśli tak, to w jaki sposób i z jakimi efektami? Jeśli nie, to dlaczego muzeum zaniechało takich działań?
5. Czy UNESCO opiniowało w jakikolwiek sposób tę inwestycję? Jeśli tak, to w jaki sposób i z jakimi efektami?
6. Czy na nowym ogrodzeniu jest planowane dodatkowe oświetlenie oraz monitoring? Czy takie elementy infrastruktury nie będą przeszkadzać mieszkańcom ul. Leśnej i ul. Ofiar Faszyzmu?
7. Jaki będzie całkowity koszt inwestycji? Z jakiś środków zostanie ona sfinansowana?
8. Czy Pani Minister akceptuje taką inwestycję? Czy jest Pani zgoda na przeprowadzanie inwestycji przy tak dużym oporze społecznym ze strony mieszkańców Brzezinki?
Z poważaniem
Rafał Bochenek
Dziś padłem ze śmiechu. Tusk w Krakowie obiecuje pieniądze na metro, ale zastrzega, że znajdą się, kiedy „każdy wykona swoją część pracy”.
Brzmi znajomo. W końcu w Polsce obietnica jest jak bilet do przyszłości — ważne, żeby nigdy nie trzeba było sprawdzać, czy pociąg rzeczywiście przyjedzie.
Z pewnością wszyscy w Krakowie mu uwierzyli. Szczególnie studenci mieszkający w legendarnym akademiku za 1 zł.
PS Wyobraźcie sobie, że każdy szeregowy członek KO mu wierzy. Czy to już jest sekta?