Estimated reading time: 6 minut
Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej pokazuje pamiątki braci Kupców! Figurka Matki Bożej zza drutów z grypsem, 27 obiektów. Wystawa do końca maja. Wstęp bezpłatny!
Matka Boża zza drutów! Muzeum w Oświęcimiu pokazuje pamiątki braci Kupców z Auschwitz
Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej wzbogaciło się o niezwykły zbiór pamiątek związanych z rodziną Kupców z Poronina. Tym samym powiększyło zasoby muzealne dotyczące pomocy więźniom obozu Auschwitz podczas niemieckiej okupacji.
27 obiektów – historia jak scenariusz filmowy
Dla muzealników nowy nabytek okazał się bardzo istotny z uwagi na wartość materialną i historyczną.
Wśród 27 obiektów znalazły się:
- Zdjęcia rodzinne Kupców
- Świadectwo zwolnienia Władysława Kupca z więzienia w Krakowie przy ul. Montelupich
- Karta Displaced Person (DP) wystawiona na Jana Kupca
- Figurka sowy ze skrytką na gryps autorstwa Bolesława Kupca
- Kopia figurki Matki Bożej zza drutów autorstwa Antoniego Kupca
- Rzeźbiony ołtarzyk autorstwa Władysława Kupca
- Budzik Antoniego Kupca z domu rodzinnego
- Zdjęcie boksera „Teddy’ego” Tadeusza Pietrzykowskiego z autografem
Figurka Matki Bożej – gryps ukryty w rzeźbie
W czasie osadzenia w KL Auschwitz jeden z sześciu braci – Bolesław wyrzeźbił figurkę Matki Bożej, nazwanej później Matką Bożą zza drutów.
Figurka posłużyła do ukrycia listu (grypsu). Przechwycona przez ruch oporu za obozowymi drutami trafiła do księdza Władysława Grohsa de Rosenburga – duchownego bardzo zaangażowanego, wraz z księdzem Janem Skarbkiem, w działalność konspiracyjną i pomoc więźniom KL Auschwitz.
Dyrektor Mleczko: Historia jak scenariusz filmowy
Okazją do pokazania cennych obiektów było spotkanie prasowe zorganizowane w muzeum w czwartek, 26 marca 2026 roku.
Dyrektor MPMZO Dorota Mleczko witając gości zaznaczyła, że historia braci Kupców to gotowy scenariusz na film.
– Dlaczego nasze muzeum jest zainteresowane tą historią? Mianowicie na wystawie stałej jest niewielka figurka, wierna kopia figurki tzw. Matki Bożej zza drutów, figurki, która powstała w czasie okupacji i była przekaźnikiem informacji. Smaczku tej historii dodaje fakt, iż informacja, która miała trafić do najbliższych, została odczytana wiele lat później. Ten list został odnaleziony w latach 70. ubiegłego wieku – mówiła.
Oryginał w Harmężach, kopia w muzeum
Oryginał figurki znajduje się w poświęconej jej kaplicy w Centrum św. Maksymiliana w Harmężach.
Wierną kopię i hologram można zobaczyć na wystawie stałej Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej na stanowisku poświęconym pomocy duchowieństwa w czasie niemieckiej okupacji.
Marek Wójcik opowiedział o losach rodziny
Później o losach przedwojennych, wojennych i powojennych rodziny Kupców barwnie opowiadał gość specjalny spotkania – Marek Wójcik, związany z tą rodziną i człowiek niezwykle zaangażowany w zachowanie pamięci o braciach Kupcach.
– Ta historia jest tak rozległa, że postanowiłem ją uporządkować – powiedział.
Sześciu braci Kupców z Poronina
Bracia Kupcowie:
- Jan (1904-1992)
- Józef (1905-1945)
- Władysław (1907-1998)
- Karol (1909-1942)
- Bolesław (1913-1942)
- Antoni (1919-2002)
Byli dziećmi Piotra i Marii z Mrowców. Mieli dwie siostry: Marię i Stanisławę.
Rodzina mieszkała w Poroninie, dokąd w 1918 roku przeprowadziła się z Zakopanego. Tu, w nowym domu rodzinnym, prowadzili restaurację, pensjonat „Pod Łosiówkami” oraz wyszynk piwa.
W rodzinie Kupców bardzo dużą rolę odgrywały tradycje patriotyczne. Piotr, były uczestnik I wojny światowej, bardzo dbał o wpojenie dzieciom postawy patriotycznej.
Aresztowanie, katownia, Auschwitz, śmierć
Za konspiracyjną działalność bracia zostali w 1940 roku aresztowani przez funkcjonariuszy zakopiańskiego Gestapo. Byli niezwykle brutalnie przesłuchiwani. Następnie trafili do KL Auschwitz.
Po odkryciu przez Niemców nowych faktów dotyczących działalności konspiracyjnej braci ponownie przeniesiono ich do zakopiańskiej katowni „Palace”. Tam gestapowcy zabili Bolesława, który całą winę wziął na siebie.
Dwaj kolejni bracia – Karol i Władysław – otrzymali wyroki śmierci, a pozostali, czyli Jan, Józef i Antoni trafili ponownie do obozu Auschwitz.
Wojnę przeżyli: Jan, Antoni i Władysław.
Wystawa do końca maja – wstęp bezpłatny
Ekspozycję pamiątek po braciach Kupcach w holu Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej można oglądać do końca maja w godzinach pracy muzeum. Wstęp bezpłatny.
Czwartkowe spotkanie było jednocześnie inauguracją nowego cyklu wystawienniczego pod nazwą „Eksponat kwartału”.
Muzeum Oświęcim pokazuje 27 pamiątek braci Kupców z Poronina! Figurka Matki Bożej zza drutów – Bolesław wyrzeźbił w Auschwitz, ukrył gryps, trafił do ks. Grohsa de Rosenburga i ks. Skarbka. List odnaleziony w latach 70. Oryginał w kaplicy Harmęże, kopia w muzeum. Spotkanie prasowe 26.03.2026, dyrektor Mleczko: historia jak scenariusz filmowy. Marek Wójcik opowiadał losy. 6 braci: Jan, Józef, Władysław, Karol, Bolesław, Antoni + 2 siostry. Poronin, pensjonat Pod Łosiówkami. 1940 aresztowanie Gestapo, Auschwitz, katownia Palace. Bolesław zabity, Karol i Władysław wyroki śmierci. Wojnę przeżyli: Jan, Antoni, Władysław. Wystawa do maja, wstęp bezpłatny. Eksponat kwartału!