Zapomniany obóz Auschwitz III-Monowitz w centrum osiedla. Powstanie tablica upamiętniająca więźniów

Estimated reading time: 4 minuty

Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem chce postawić w Monowicach tablicę informacyjną o KL Auschwitz III-Monowitz. Ma stanąć obok krzyża w rejonie dawnego placu apelowego i przypomnieć m.in. postać Primo Leviego.

Monowice. Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem chce upamiętnić więźniów Auschwitz III-Monowitz

Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem Oddział w Oświęcimiu zapowiada działania na rzecz upamiętnienia więzionych i zamordowanych w KL Auschwitz III-Monowitz. To właśnie tutaj – na terenie dzisiejszego osiedla Monowice – funkcjonował jeden z najważniejszych podobozów Auschwitz, powiązany bezpośrednio z niemieckim koncernem IG Farben.

Jak podkreślają przedstawiciele Towarzystwa, mimo historycznego znaczenia tego miejsca, w przestrzeni publicznej nadal brakuje podstawowej informacji o tym, co działo się tu w czasie okupacji.

Auschwitz III-Monowitz. Niewolniczy obóz pracy dla IG Farben

Obóz Auschwitz III-Monowitz został założony w październiku 1942 roku jako podobóz KL Auschwitz. Powstał na potrzeby koncernu IG Farben, który budował w tym rejonie zakłady Buna-Werke.

Monowitz miał charakter niewolniczego obozu pracy. Więźniowie – pochodzący z różnych krajów okupowanej Europy – byli wykorzystywani do przymusowej pracy na terenie zakładów. Jak przypomina Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem, IG Farben płaciło administracji obozu za „wynajem” więźniów.

Komendantem obozu był SS-Hauptsturmführer Heinrich Schwarz.

Pierwsi zwiadowcy Armii Czerwonej dotarli do Monowitz 27 stycznia 1945 roku

W styczniu 1945 roku, w związku ze zbliżającą się ofensywą sowiecką, Auschwitz III-Monowitz – podobnie jak Auschwitz i Birkenau – został ewakuowany w głąb III Rzeszy.

To właśnie w rejonie Monowic około południa 27 stycznia 1945 roku pojawili się pierwsi sowieccy zwiadowcy, wyzwalając pozostawionych w obozie więźniów chorych i niezdolnych do marszu ewakuacyjnego.

Primo Levi więźniem Monowitz

W Auschwitz III-Monowitz więziony był m.in. Primo Levi – włoski Żyd i autor znanych wspomnień „Czy to jest człowiek”, w których opisał swoje doświadczenia obozowe.

Towarzystwo planuje, aby przyszła tablica informacyjna przypominała zarówno historię obozu, jak i postać Primo Leviego.

Dziś jest tu osiedle. Pomnik istnieje, ale brakuje informacji

Na terenie dawnego obozu znajduje się obecnie osiedle Oświęcimia – Monowice. W rejonie byłego placu apelowego stoi krzyż, będący jedynym pomnikiem upamiętniającym obóz.

Jak wskazuje TOnO, w tym miejscu brakuje tablicy informacyjnej, która w przystępny sposób przedstawiałaby historię Auschwitz III-Monowitz i losy więzionych tam ludzi.

Tablica ma stanąć przy krzyżu. Zaproszą gości z Włoch

Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem planuje postawienie tablicy w pobliżu krzyża, na działce należącej do Miasta Oświęcim. Organizacja zamierza również zaprosić na uroczystość odsłonięcia delegacje z włoskich miast partnerskich Oświęcimia – Arezzo i Cori.

Ruszają formalności. Będzie wniosek do miasta i opinia Muzeum

Oddział Towarzystwa rozpoczął formalne przygotowania do realizacji projektu. Zapowiedziano wystąpienie o zgodę do władz Miasta Oświęcim, Rady Osiedla Monowice oraz prośbę o zaopiniowanie inicjatywy przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Prezes Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem Oddział w Oświęcimiu dr Rafał Guzik podkreśla, że celem tablicy jest upowszechnienie wiedzy o historii Monowic, także wśród lokalnej społeczności, oraz godne upamiętnienie ofiar.

Jak zaznacza, losy więzionych w tym miejscu ludzi nie mogą zostać zapomniane – zwłaszcza w przestrzeni, która dziś jest częścią codziennego życia mieszkańców Oświęcimia.