Estimated reading time: 3 minuty

Stowarzyszenie Romów w Polsce zaapelowało do premiera Czech o zmiany w miejscu pamięci w Letach. Sprawa dotyczy godnego upamiętnienia romskich ofiar Zagłady.

Apel Stowarzyszenia Romów w Polsce w sprawie miejsca pamięci w Letach

W przededniu 81. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau Stowarzyszenie Romów w Polsce wystosowało oficjalny apel do premiera Republiki Czeskiej Andrej Babiš. Dokument dotyczy sposobu upamiętnienia romskich ofiar Zagłady w miejscu dawnego obozu w Lety u Písku, które dla społeczności romskiej ma znaczenie symbolicznego cmentarza.

Apel został podpisany przez Roman Kwiatkowski, prezesa Stowarzyszenie Romów w Polsce oraz członka Międzynarodowa Rada Oświęcimska.

„Test wrażliwości państwa prawa”

Autor apelu podkreśla, że Zagłada Romów i Sinti była integralną częścią Holokaustu i tragedią o wymiarze europejskim. Zaznacza również, że sposób upamiętnienia ofiar jest nie tylko kwestią lokalną, lecz sprawdzianem dojrzałości moralnej i etycznej współczesnych państw.

Szczególny sprzeciw społeczności romskiej budzi obecna forma pomnika w Letach, w której odwiedzający poruszają się po płytach zawierających nazwiska ofiar. Zdaniem potomków zamordowanych narusza to podstawowe zasady godności i szacunku wobec zmarłych.

Brak dialogu z potomkami ofiar

W apelu zwrócono uwagę na brak realnych konsultacji z rodzinami ofiar oraz przedstawicielami społeczności romskiej przy podejmowaniu decyzji dotyczących formy i funkcjonowania miejsca pamięci. Jak podkreślono, prowadzi to do poczucia wykluczenia i pogłębia historyczną traumę.

– Miejsca pamięci powinny jednoczyć, edukować i przywracać godność, a nie ranić – wskazuje Roman Kwiatkowski, apelując o korektę przyjętych rozwiązań i rozpoczęcie dialogu.

Kontekst rocznicy wyzwolenia Auschwitz

Zbliżająca się rocznica 27 stycznia nadaje sprawie szczególny wymiar. Autorzy apelu podkreślają, że w tych dniach Europa jest szczególnie uważnie obserwowana pod kątem sposobu upamiętniania wszystkich ofiar nazistowskich zbrodni – bez hierarchii cierpienia i bez marginalizowania romskiego doświadczenia Zagłady.

Stowarzyszenie Romów w Polsce wyraża nadzieję, że Republika Czeska podejmie działania, które przywrócą miejscu pamięci w Letach pełną godność i staną się przykładem odpowiedzialnego, empatycznego podejścia do trudnego dziedzictwa XX wieku.